Garajda Güvenli Çalışma Koşulları

Kendi aracına bakmanın en büyük kazancı tasarruf, en büyük riski ise dikkatsizlik. Bir yağ değişimi ya da lastik kontrolü teknik olarak zor işler değildir; ancak aracın altına girmek, sıcak parçalara dokunmak veya akü uçlarıyla uğraşmak söz konusu olduğunda küçük bir ihmal ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu yüzden garajda çalışmaya başlamadan önce kurulacak düzen, işin kendisi kadar önemlidir. Aşağıda araç bakımında güvenlik önlemleri konusunu adım adım, uygulanabilir biçimde ele alıyoruz.

Adım Adım Güvenli Çalışma Düzeni

Çalışma alanını seçin ve havalandırın. Zemin düz, sert ve mümkünse beton olmalı. Eğimli yolda, çakıl veya toprak üzerinde kriko kullanmak en sık rastlanan tehlikeli tercihtir. Motoru çalıştırarak yapılacak kontrollerde garaj kapısını açık tutun; egzoz gazı kokusuz karbonmonoksit içerir ve kapalı alanda hızla birikir. Susturucu ve egzoz sistemi kontrolü gibi işlerde bu kural pazarlık konusu değildir.
Aracı sabitleyin. El frenini çekin, manuel araçta birinci vitese, otomatikte P konumuna alın. Kaldıracağınız tekerleğin çapraz karşısındaki lastiğe takoz koyun. Krikoyu yalnızca üreticinin belirlediği kaldırma noktalarından kullanın; eşiğin ince sac kısmına dayanan kriko sacı ezer ve kayabilir.
Krikoya asla tek başına güvenmeyin. Aracı kaldırdıktan sonra mutlaka sehpa (araç sehpası) yerleştirin ve aracı sehpanın üzerine oturtun. Sehpaları kurduktan sonra karoserin bir kenarından kuvvetle sallayarak sağlamlığını test edin. Aracın altına girmek gerekiyorsa, hidrolik kriko sızdırma yapabileceği için tek destek olarak kullanılmamalıdır.
Motorun soğumasını bekleyin. Yeni durmuş bir motorda egzoz manifoldu, radyatör hortumları ve yağ karteri yanık oluşturacak sıcaklıktadır. Soğutma sistemi bakımı ve su seviyesi kontrolünde radyatör kapağını sıcakken açmak, basınçlı kaynar suyun yüze fışkırmasına yol açar. En az yarım saat, tercihen motor tamamen soğuyana kadar bekleyin.
Kişisel koruyucu donanımı hazırlayın. Nitril eldiven cildi yağ ve solventten korur; iş eldiveni keskin sactan. Gözlük, aracın altında çalışırken düşen pas ve toz için gereklidir. Fren hidroliği, akü elektroliti veya karbon temizleyici sprey kullanacaksanız gözlük zorunludur. Bol kollu giysi, kolye, yüzük ve saati çıkarın; dönen kayış ve pervaneye takılabilir. Kapalı, burnu sağlam ayakkabı giyin.
Elektrikle çalışmadan önce aküyü ayırın. Araç aküsü bakımı ve değişimi ya da elektrik aksamına dokunacağınız her işte önce eksi (−) kutup başını sökün, en son takın. Bu sıra, anahtar karosere temas ettiğinde kısa devre olmasını engeller. Akü asit içerir; devrilmemesi için düz tutun, üzerine metal alet koymayın. Akünün şarj sırasında hidrojen gazı çıkardığını, bu nedenle yakınında sigara veya kıvılcım olmaması gerektiğini unutmayın.
Doğru aleti doğru şekilde kullanın. Sıkışmış bir somuna pense ile saldırmak köşeleri yuvarlatır ve elin kayarak yaralanmasına neden olur. Uygun ölçüde lokma veya anahtar seçin, kuvveti çekerek değil, gövdenizden uzağa iterek değil; dengeli bir duruşla uygulayın. Boru ekleyerek anahtarı uzatmak momenti artırır ama cıvatayı ve anahtarı kırma riskini de artırır. Tork gerektiren yerlerde (özellikle bijon somunları ve fren parçaları) tork anahtarı kullanın. Fren balataları ve yağlarını kontrol etmek gibi işlerde üretici değerine uymak, güvenliğin ayrılmaz parçasıdır.
Yanıcı ve kaygan maddeleri kontrol altında tutun. Zemine dökülen yağı hemen kedi kumu, talaş veya bez ile alın. Yağa bulaşmış bezleri yığın hâlinde bırakmayın. Yakıt hattına dokunacaksanız yakınlarda ısı kaynağı bulunmasın ve yangın söndürücüyü kolay ulaşılır bir yere koyun. Küçük bir ABC tipi kuru kimyevi tozlu söndürücü, her garajın standart ekipmanı olmalıdır.
Atık yönetimini planlayın. Motor yağı değiştirme adım adım ilerlerken çıkan eski yağı kapaklı bir kaba boşaltın; kanalizasyona veya toprağa dökmeyin. Eski filtreler, antifriz ve akü için toplama noktalarına teslim etmek üzere ayrı bir kutu ayırın. Antifriz tatlı kokar ve hayvanlar için zehirlidir; dökülürse mutlaka temizleyin.
Acil durum senaryosunu önceden düşünün. Tek başına çalışacaksanız birine haber verin ve telefonunuzu cebinizde değil, uzanarak ulaşabileceğiniz bir yerde tutun. Aracın altında sıkışırsanız kimseyi çağırmanız gerekebilir. Küçük bir ilk yardım seti, göz yıkama için temiz su ve iyi bir aydınlatma her zaman elinizin altında olsun. Cilde asit veya fren hidroliği temas ederse bölgeyi bol su ile en az on beş dakika yıkayın, gerekiyorsa sağlık kuruluşuna başvurun.
İşi bitirdikten sonra kontrol turu yapın. Tüm aletleri toplayın; motor bölmesinde unutulan bir anahtar, kayışa girerek ağır hasar verir. Kaputu kapatmadan önce yağ kapağı, filtre kapağı ve hortum kelepçelerini gözden geçirin. Aracı indirdikten sonra bijonları tekrar sıkın ve kısa bir test sürüşü yapıp fren ile direksiyon tepkisini dinleyin.

Sık Yapılan Hatalar

“Sadece bir dakikalık iş” diyerek sehpa kurmamak. Aracın altına girilen her durumda süre önemsizdir.
Krikoyu yanlış noktaya dayamak. Kullanım kılavu